05 Sier

Prawidłowe przyrosty masy ciała w ciąży

Wiadomość o ciąży to wspaniała nowina. Ciąża wiąże się jednak z wieloma zmianami fizjologicznymi zachodzącymi w organizmie przyszłej matki. Zmiany te prowadzą do wzrostu wagi kobiety podczas ciąży – jest to proces, którego nie można uniknąć i mimo tego, że część kobiet może czuć się z tego względu nieatrakcyjnie, jest on konieczny dla prawidłowego rozwoju dziecka. Przybieranie na wadze jest również ważne dla utrzymania ciąży oraz prawidłowego przebiegu porodu, dlatego w żadnym wypadku nie należy odchudzać się w ciąży! Wagę ciężarnej należy kontrolować regularne, gdyż prawidłowe przyrosty są bardzo ważne zarówno dla organizmu rozwijającego się dziecka, jak i matki.

Przyrost masy ciała w trakcie ciąży

W głowach wielu przyszłych mam rodzi się pytanie – „W takim razie ile ja mam ważyć?”. Odpowiedź na to ile kobieta powinna przybrać kilogramów przez cały przebieg ciąży dostarcza nam informacja o tym ile kobieta ważyła przed ciążą. Wartości te oblicza się przeważnie na podstawie BMI. Tabela umieszczona poniżej pokazuje w sposób uproszczony, jak mniej więcej powinny wyglądać prawidłowe przyrosty masy ciała w zależności od BMI przed ciążą.

 

BMI kobiety przed ciążą               Całkowity przyrost masy ciała w trakcie ciąży (kg)
<18,5                                                              12,5-18 kg
18,5-24,9                                                         11,5-16 kg
25-29,9                                                             7-11,5 kg
>30                                                                    5-9 kg

Warto zaznaczyć, że w kwestii wagi oraz żywienia w ciąży należy wykazywać postawę zdroworozsądkową. Każde skrajności, czy to idące w stronę niedożywienia w ciąży czy nadwagi związanej z nadmiarem tkanki tłuszczowej prowadzą do powikłań ciążowych oraz rzutują na przyszłe zdrowie dziecka. Niedożywienie w ciąży może prowadzić do nieprawidłowego rozwoju płodu – dziecko może urodzić się ze zbyt małą masą urodzeniową i innymi powikłaniami zdrowotnymi (zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne). Niedożywienie w ciąży może zagrażać życiu dziecka, ponieważ stanowi czynnik ryzyka poronienia. Natomiast nadwaga i otyłość w ciąży może prowadzić do urodzenia dziecka z tzw. makrosomią, co oznacza że masa urodzeniowa dziecka wynosi ponad 4 kilogramy i niesie ze sobą konsekwencje długofalowe m.in. cukrzycę czy nadciśnienie w dorosłym wieku. Kobiety o nadwadze i otyłości przed planowaniem ciąży powinny dodatkowo pomyśleć o uregulowaniu masy ciała, gdyż wymienione wyżej powikłania są wyższe kiedy kobieta przed ciążą miała nadwagę/otyłość i dodatkowo przybrała zbyt dużą ilość kilogramów w ciąży.

Czy należy się jednak martwić jeśli waga kobiety w ciąży odbiega od wartości referencyjnych? Niekoniecznie. Jeżeli ciąża przebiega w sposób prawidłowy, a kobieta prowadzi aktywny tryb życia i odżywia się w sposób prawidłowy – nie należy się stresować. Jak wiadomo, każdy organizm jest inny i  na przyrost masy ciała mogą mieć też wpływ czynniki osobnicze takie jak przemiana materii, zaburzenia hormonalne czy predyspozycje genetyczne. 

 

Zmiany w organizmie kobiety ciężarnej

Część kobiet zapewne zastanawia się, dlaczego powinna przybrać aż tyle kilogramów, skoro dzidziuś waży jakieś 3 kilogramy? Oczywiście na przyrost masy ciała kobiety w ciąży składa się masa dziecka, która może wynosić od 3-4 kg, jednakże w organizmie kobiety w ciąży zachodzą pewne procesy adaptacyjne, dzięki którym organizm może utrzymać ciążę oraz zostaje stopniowo przystosowywany do procesu, którym jest poród dziecka. A więc na wzrost masy ciała w ciąży ma również wpływ ciężar łożyska (ok. 0,5 – 1 kg), masa zgromadzonego płynu owodniowego (ok. 0,8-1,5 kg) czy masa wynikająca ze wzrostu wagi macicy – to dodatkowe 1-1,5kg. Jednak to nie wszystko. Sam rozwój gruczołów mlecznych powoduje wzrost o ok. pół kilograma do kilograma, a zwiększająca się objętość krwi matki od kilograma do nawet dwóch kilogramów. W okresie ciąży obserwuje się również wzrost masy płynów wewnątrz i zewnątrzkomórkowych, który często jest osobniczy, ale również rzutuje na wzrost masy ciała kobiety w ciąży – zapewnia dodatkowy przyrost o około 1,5-2kg. Naturalnym jest również, że w czasie ciąży następuje wzrost ilości tkanki tłuszczowej, która jest niezbędna dla ochrony rozwijającego się płodu, jak również uczestniczy w procesie laktacji, gdzie stanowi energetyczny materiał zapasowy. Przyrost tkanki tłuszczowej może wahać się między 2-4 kg.

 

Za parametry, które ulegają największym wahaniom można uznać:

  • osobnicze różnice w ilości zatrzymywanej wody w organizmie, która zależy głównie od zwiększonego zatrzymywania sodu w organizmie w wyniku wzmożonej aktywności układu RAA (renina-angiotensyna-aldosteron) regulującego objętość krwi krążącej poprzez retencję sodu w nerkach 

  • ilość gromadzonej tkanki tłuszczowej, która głównie zależy od sposobu żywienia ciężarnej 

Zmiany anatomiczne i metaboliczne oraz wynikający z nich wzrost masy ciała w ciąży są procesami fizjologicznymi i nie należy ich się bać – służą one prawidłowemu rozwojowi maluszka. 

Podsumowując,

Utrzymanie prawidłowych przyrostów masy ciała jest ważne dla prawidłowego przebiegu ciąży. Na wzrost wagi w ciąży nie składa się tylko masa rozwijającego się płodu i ilość gromadzonej tkanki tłuszczowej – masa ciała zależy również od zachodzących procesów fizjologicznych w organizmie przyszłej matki, które mają na celu przygotować ją na przyjście potomka na świat. Jeżeli kobieta odżywia się według zaleceń, jest aktywna fizycznie, a ciąża przebiega prawidłowo mimo tego, że waga lekko odbiega od wartości referencyjnych – nie należy nadmiernie się stresować ☺.

Twój komentarz




Sprawdź swoje dane osobobowe Sprawdź swoje dane osobobowe